<1>

Quod ut pateat \& quomodo per diversitatem cubitorum authori|e|s ille concilientur/, expona|e|nda sunt aliqua de cubitorum longitudine. Et cum structuræ sacræ magnitudo ab hoc dependeat, non rem grav{ium}|abo|r fusi{illeg}|us| hac de re paulo fucius disserere

Gentes olim – – – – inciperent. Postea ab collatis cæteris membris \dimensionibus/ /mens|b|r{illeg}|o|rum\ \\3/ dimensionibus \1/ humani \2/ corporis/ cum mensura recepta {C}{illeg} et mensuras eorum exprimebant per \pro istis posuerunt exprimebant istas/ numeros proximos rotundos. Ac tandem ab his minoribus mensuris ad majores progressi sunt per multiplicationem.

Cum {ut} {illeg}

Sic cum duodecim pollices \palma quatuor adeo digiti sexdecim, pollices vero duodecim/ plus minus æquarentur pedi, duo pedes cum semisse passui ambulantis & quin pedes passui currentis Romani numeris rotundis in mensuras receperunt {a}r{c}{illeg} seu partem duodecimam pedis pro pollice \diviserunt pedem receptum in quatuor p{u}|a|lmas, sexdecim digitos et duodecim uncias vel pollices vel uncias & usurparunt/, duos pedes cum dimidio pro passu minori & quin pedes pro passu majori. Græci similibus argumentis diviserunt pedem suum in quatuor palmos & palmum in quatuor digitos, cum \duo spithami viri æquarent {cu}{illeg}|ej|usdem \viri/ cubitum &/ quatuor cubiti viri efficerent maximā longitudinem \longitudin{it}|e|m expansionem/ brachiorum expansorum inter extremos digitos quampp|r|oximè & hæc longitudo esset quasi sex pedum receptorum, constituerunt illi Orgyam sex pedum et Cubitum pedis unius cumm dimidio & spithamum dimidij cubite|j|. A Græcis Latini c{ub} etiam cubitum Romano|i| etiam fuit \usi sunt/ cubit{a}|o| sesqui{illeg}|p|edali sed quem \cum nomine/ a Græcis didicerant, ut et inde nomine græco cubitū potius quam latino u cubitū nomine græco potius quam ulnam \Latino/ vocaverunt. Græcos e contra divisionem R{illeg} pedis in duodecim uncias a L{it}|a|tinis didicisse nond{um} constat. Ar Porrò Arabes imperium obtinentes cubitum suum e|i|n p palmos quatu{illeg}|o|r & digitos viginti quatuor perinde{illeg} diviserunt perinde ut Græci et Romani. Quod idem fecerunt Hebræi in cubito suo Majori \sacro/. Et Nec dubium est quin ea cubiti divis{o}|i|o per Ægyp Ægyptum, Syriam, \Persi/ {illeg} cæteras Orientis regiones obtinuit siquidem. I{d} si{g} siquidem sex cubi palmi viriles æqu {b}{illeg} \plus minus/ æquant eorum cubitos p{illeg} quam proxime et Græci scriptores divisiones a suis diversas haud reticuisset. cubitum suum ab orientalibus didicisse videantur ut {illeg} perinde ut Latini a{b} Græcis, ne dive\r/sæ cubitorum divisiones ab authoribus notantur. Excipiendus est tamen cubitur Vulgaris Hebræorum. qui palmis quin{illeg} {illeg}|Sed| hic divisiones proprias non habuit ne nisi quas a cubito sacro mutuatus est, palmi{illeg}|s| ejus quin æquatus. Ne e{um} \Nam spithamus Hebræorū/ Cubiti \enim/ sacri non vulgaris sed sacri dimidium fuit Hebræorum spithamus ut scribunt Rabbini. Ne enim Vnde Iosephus l. 1 Antiqo. pro cubito sacro duos spithamos substituit. Ab {hujus} etiam cubit{o}|i| \& non vulgaris/ multiplicatione di|e|rivatæ sunt mensuræ ma{illeg}jores Hebræorū derivatæ sunt. Stadium Cæteræ omnes Hebræorum \receptæ/ mensuræ quantum sentio a cubito sacro derivabantur. At tales erant gentium mensuræ a partibus membris humanis derivatæ.

Ab his minoribus per numerum denarium centenarium & millenarium & non nunquam \ubi compulit necessitas aliqua/ per binarium {illeg}|au|t senarium, vel duodenarium multiplicatis derivatæ sunt \mensuræ/ majores. Illæ partim longitudines erant instrumentori|u|m ut calamus & funiculus, partim longitudines ite|i|nerum ut stadium, milliare, Parasanga \iter diei/, partim latera fundorū rectangulorum ut \Climatis/ A{illeg}|c|tûs, Iugeri, \Plethri/ Aruræ, {P}                       Et Sic Romani \ex/ pedes|ib|us decem constituebant Calamum metatorium {quem} quem decem pedum nominabant Sic Romanorum calamus seu pertica ex decem pedibus constitit actus unde jugerum ex Actus ex 120 pedibus in longum et latum, Iugerum ex duobus actibus in directum \juxta/ positis \scripulum ex 10 pedibus in longum et latum versus ex 100 pedibus in longum et latum < insertion from p 2 > Clima (mensura a Græcis derivata ut nomen docet) ex decem ulnis Orgys|i|js in longum et \dec{illeg} decem in/ latum \constiti./ Actus ex decem \duobus/ Climatîs in longum et \duobus in duobus in/ latum. Iugerum et|x| duobus actibus juxta positis \quadratis in longum/. Decumanus ex decem actibus in longum et \decem in/ latum. Centuria ex Decumanis decem in longum et decem in latum intra Italiam, extra verò ex duplo illo numero. Saltus ex Decumanis cenlum {sic} in longum et centum in latum. Milliare ex mille passibus in longum et iter diei ex viginti \bis decem/ milliantibus. < text from p 1 resumes > Clima {illeg}cumana|u|s ex decem \actibus/ in longum & decem in latum id est ex centum actibus quadatis {sic}, \/ < insertion from the left margin > ✝ Centuria{r} \ex/ a{x}|c|tibus centum in longum et centum in latum intra Italiam, extra verò duplo illo numero. < text from p 1 resumes > {&} saltus ex mille actib{is}|u|s in longum et mille in latum milliare/, milliare ex mille passibus \in longum/ & iter diei \ex/ viginti milliaribus: Græcorum calamus ἄκαινα dictus \constitit/ ex decem pedibus \Clima ex decem pedibus in longum et latum/ P{h}|l|ethrum ex centum pedibus in longum et latum, Stadium ex centū Orgyis \in longū/, & Iter diei (juxta Herodotum ) ex ducentis stadijs: \/ < insertion from p 2 > |Et| In agris provincia Cyrenensi in agris regijs id est quos Ptolomæus Rex Græcus populo Roman reliquit {illeg} relinquebat erant plinthides constantes quinquaginta limitibus in longum & \quinquag. in/ latum & lim{illeg}|itis| {illeg}squis \illi/ quadratasi constabat decem et limitum illorum quadratorum lætera singula erant decem stadiorum. < text from p 1 resumes > Hebræorum calamus \ob magnitudinem cubiti sacri/ ex sex cubitis Stadium Rizz e 70 {cubit} calam{illeg} et \solum constitit, \ii eorum vero/ Berah e cubitu mille & iter sabbati e cubitis bis mille./ Ægyptiorum \deni/ Arura ex 100 cubitis in longum & latū Vnde \non admodū/ diff{illeg}|i|cile est mensuras \e{undem}/ reliquas \Ægypti|j|orum/ supplere. Nam cùm Ægyptij quotannis {ag} post inundationem Nili agros suas v{e}rg{a}s metato ijs \univer{illeg}|{s}|os/ \calams|i|s metator{is}|{u}|s/ distribuerent in aruras et cubitus eorum minor esset Hebraico \{illeg}/, ipsa ratio suadet calamum d{ece}m \Ægyptium/ decem ped{e}m \cubitorum/ fuisse \cubitorum Geometræ artifices/ ut dena repetitione op{illeg} aruras expedite definirent. \Ægyptiorum minor/ Funiculum|s| seu Schæ{nu}{illeg}s Ægyptiorum \minor/ Herodotus definit \{m}{illeg} Herodo erat/ Stadiorum erat triginta, medeus \habenstad{illeg}/ Sexaginta, maximus stadiorum s{e}{illeg} \ut Strabo et Artemdorus/ id est cubitorum Græcorum 12,000. Cubitus Ægyptius paulo major erat Cubito Græcorum ut |mox| dicetur, adeo Cubitorum Ægyptiorum numerus rotundus proximè minor id est {illeg} \decem millia/ Funiculus erat. Sic in Geometrica progressione Funicu{s}|l|us ex centum a|A|ruris ut Arura ex centum cubitis constabit. Ne enim {illeg} d{illeg}|u|bium In mensuris maximis prag I{illeg} Cum {illeg}|F|uniculus a{illeg} ead quotannis \adhiberetur/ ad distributionem terræ in majores ce{illeg}{s} \partes/ quæ subinde in minores illas. Arurarum dividend{illeg}|æ| erant, oportebat Funiculos ex rotum|n|d{io}|{um}| numero crurarum constare \et proportio Aruræ ad Cubitum indicat progressionem Ægyptior{illeg}|u|m in his mensuris/. Ex duobus autem Funiculis c{illeg} minoribus consta{illeg}|it|uebe{illeg}|a|tur Funiculus major et ex duobus majoribus Funiculus maximus{,} & Mensuram Funiculi habebant etiam Palæstini \Hebræi/ Et Persæ sed sed P et Ægyptiorum Funiculo nimime sed quam ab Ægyptijs ut opinor {unc}tuaverant. Persæ autem loco Funiculi minoris usurpabant Parasængam, quæ H{u}|æ|c enim triginta stadijs id est Funiculo minori æqualis erat. Vnde colligitur ean|m|dem e{illeg}|it|idem ex decies mille cubitis Persicis constitiss{e} Si 12000 cubiti ponantur, cubitus Persicus æquabitur Græco quo tamen m{ino}r \certe major/ erat. <2> si numerus rotundus \cubitorum/ ponatur mi{illeg}|n|or quam 10000 a{illeg} cubitus Persicus nimiùm augebitur. Deni constabat iter Persium ex decem (Parasangis, iter verò regium ex dimidio illo numero. Quæ omnia fusius exposui ut \ostenderem affectationē numeri denarij et centenarij et inde/ confirmarem \præfatum/ numerum cubitorum in Schæno et Parasanga, Nam cùm cætera \mensur{e} |ferè|/ sint extra controversi{illeg}|a|m Videamus jam quænam fuerit harum mensurarum longitudo

Pedis Romani longi



Pedis Attici (nam iste sub imperio Græcorum per orientem obtinuit) {illeg}|m|ajor erat pede Romano semuncia illius pedis. Id constat

Traditio antiquissime erat \ipso Pythagora antiquior/ Herculem pedibus suis sexcentis stadium olyp|m|picum \pr{a}|i|/ metatū esse et \inde/ stadia reliqua totidem pedibus sed \paulo/ minoribus constitiss{illeg} per Græciam constituta esse \Ia A. Gellius lib. 1 c. 1/ {illeg}t |Et| pedibus sexcentis Stadia Græcorum constitisse affirmant \etiam/ Herodotus {illeg} lib 2, {C}{illeg} Suidas, C{illeg} {illeg}lla alij omnes. At|qu|i scriptores \antiqui/ quoties mensuræ a|G|ræcorum convertendæ sunt in Græcus \Romanus/ aut || Roman{illeg}|o|rū in Græcas {illeg} æqualit{e} \pronunciant/ stadium 25 625 pedibus Romanis & mil oct{t}|o| stadia milliari: Vt (Plin l 2. c 23|1|, 25|3|. Columella l. 5. \c. 1/ Hero & vulgus Græcorum apud Strabonem Ergo pes Atticus (nam iste per Græcum sub imperio Græcorum per orientem obtinuit) æqualit erat \superabat/ pedi|ē| Romana|ū| {e}um semuncia illius pedis. In hanc sententiam jam conspirant sc\r/iptores ut Philander l in l. 3 c 3 Vitrivij, Pætus Villalpandus \Capellus/ Greavius cæteri qui de \de/ his rebus tract{illeg}g egerunt. Id verò confirmatur etiam ex pede \Cyren{illeg} qui/ Ptolemaico quem Hygenus scribit hac|a|buisse pedem monetalem id est Romanum & Semunciam. Pede illo fuit \usi sunt/ incola|æ|rum Syrenes quam Ptolomæus Ægypti rex Græcus dederat Romanis et quoniam pes erat illorum Regum Ptolemaicus dicebatur. Ptolemaicum nominabant a Ptolomæis Regibus {illeg} \a/ qua|i|bus accep{illeg}|era|nt|.| ref{illeg} Idem deni confirmatur ex \b{illeg}/ columnænæ {sic} \{illeg}{ig}{illeg}{t}/ Corint{illeg}|h|\marmorea/ duobus circiter stadijs ab Alexandria austrum versus distante & a Ptolomæorum aliquo ut videatur constructa cujus basem|is| \latitudinem/ Greavius repreperit superiùs pedum Anglicorum 125391000 inferius pedum 144171000. Ponamus pedem du{u}|a|m latitudinem superius fuisse pedum Ptolemaicorum seu Atticorum 1212 [et pes ille erit 1312100000 pedis Anglici] & latitudo inferius superabit latitudinem inferius triginta digitis ejusdem pedis, quindecim hinc & quindecim illinc & pes ille superabit pedem Romanum semuncia pedis Romani quamproximè. Quæ proportiones in rotūndis {sic} illis numeris non casui sed mensuris quibus usi sunt Artifict|e|s proculdubio debentur. Erit autem per|s| Ptolemaicus hoc modo æqualis pedi Anglico et 31210000 partibus pedis ejusdem. E{illeg} Et hic erat Pes Atticus proculdubio \ab A{illeg}b{illeg}|lexandro| M./ per regna Græcorum propogatus.

Huic Arabes vagi Imperium suum in regno Græcorum \Romanensium/ fundantes mens videntū|r| {sic} p{illeg} et me{illeg} aliqua ab ist|ll|is mutuasse ut eorum {illeg}|D|inar & Derham seu Denarium & Drachmam, cubitum item & milliare, {illeg}t|{illeg}d| [Sed ut L Latini \scriptores/ Græcorum orgy{illeg}am sæpe {illeg}rgyæ passum vertunt & Græci {o}] quod ex mille Orgys|i|js seu quater \seu quater/ mille cubitis constituebat{it}|u|{r} Nam constabat constans. {illeg} Hujusmodi tria milliari \seu {R}{oma} cubitos 12000 cubitos/ æquabant Parasang \ipsi/ Farsach seu Parasangæ Persicæ, id est triginta stadijs seu 1{illeg}|2|000 mille cubitis Græcorum. Qua |ratione| cubitus uter ejis|u|sdem est|ra|t magnitudinis. Id confirmatur ex Observatione Almamonis Califæ Babylonici qui \plus/ octingentis abhinc annis mensura qua potuit accurata comperit gradum c{illeg} in|u|num in cœlis respondere milliaribus Arabicis 5623 vel ut \vel 56 præcise/ id est cubitis Arabicis 346000 \22{2222}|6666| vel 224000/. Experimentis nuperis accuratissimis invenitur gradum unū responderis|e| milliaribus anglicanis Anglia|c|is 70 –     id est cubitis Atticis milliaribus Romanis 67∟69 – stadijs A          mil stadijs Atticis 541∟52 –       & cubitis Atticis 324912 216608 Cubitis Romanis 225633

Arabum cubitum prætermitte ut a Græco Romanis derivatur in quarum regno \2/ imperium suum \vagabundi/ fundabant. S Ægyptiorum Cubitus juxta \hodarnus ut ex/ Greavij observationem \colligitur/ Constat 2989100 digitis pedis Attici. Hic cubitus {illeg} \longe major/ cubitis Græcorum Romanorum et Arabū \& minor virga Turcarum/ non potuit aba|i|llis dervari adeo p{illeg}|r|opagatus est a{illeg} {illeg} veteri cubito Ægyptio. Quam <3> parvæ fuerint mutationes mensurarum per tot sæcula conjectari licet ex {p}onde{illeg} Roman{a}|i|s quæ us hodiè manent eædem in Arabia \n{illeg}e Roma/ quæ olim; ex Palmo \seu spithamo/ Archit|c|tectorum Romæ qui olim erat 9 unciarum pedis Romani hodie \vero/ est 9 {illeg} 112 unciarum incremento perexiguo; et ex pede Rhenano qui immutatus manet. Nam cum gentes ab Italia remotiores \teste Hygenio/ pedem proprium in mensuris agre|o|rum sæpe{illeg} retinerent ut ex Hygeno intelli{illeg}{i} manet us nunc Ballovio juxta urbem Lide Lugdunum Battavorum armamentarium sive Arx Romanorum forma quadrata cujus fundamenta ({e}t \juxta/ Luellius|m|) quadrata sunt forma & quaquaversum ducentis quadraginta Rhinlandicis pedibus patent ut {con} mensurantibus Geodætis. Vnde patet Romans aream acto qu{illeg} actuum duorum in longum totidem in latum designare voluisse sed Batavos opera r{illeg}s \agrimensores/ sub{illeg}{le}to loco Romani pedes usos esse proprio p proprio. Probabile est ita antiquū Quod \Quære/ si non multò major fuerit mutatio pedi Cubiti Ægyptij pro veteri possumus hodiernum sub usurpare Et \schænus ex/ ejusmodi cubitis 10000, valebit 290900 digitis Atticis id est 1212056 cubitis Atticis seu 30,30 524 sta 30310, stadijs] Iam vero ex calculo Herodoti Artemidori & Strabonis æquantium Schænum Ægyptium vel 30 vel 60 vel deni 120 stadijs \schænus/ si|m|in{a}|i|ma|u|s valebit 30 æqu seu cubiti \Ægyptis/ 1000 si pro Schæni{s}|o| \30 stadiorum seu 12000 cubitorum atticorum/ illis substituamus {illeg}|c|ubitos Ægyptios 10000, \fient/ 20000 & 40000 respectivè, fiet|n|t 10000 cubiti Ægyptij æquales 30 stadijs id est æqualis 2845 digitis \cubiti/ Attici{s}. D fient 12 cubiti Attici = 100 cubitis Ægyptijs {ad} et seu \id est/ cubitus \antiquus/ Ægyptius = 2845 {illeg} Atticis digitis Atticis: {illeg}{d}e quibus de hodierna longitudine cubiti centum {n}|r|egijs qui valent quingent{illeg}|i|s {A} Arabitis pe{illeg}ill{a}{illeg}|orū| tempora|u|m. [Et inde quæso Pyramides illas accurate descripsit. Arabi vero \pessimè/ omnium. At cubiti \cum/ Ægyptij {lon} a {illeg} Ptolomæis regibus Orgyam ex quatu{or} cubitis {com} componere didicerant] Per cubitos regios intelligit proculdubiò A|q|uatuor Ægyptiorū orgyæ Græcorum analgoam, c{a}|o|nstante milliari Arabico ex ejusmod ejusmodi mille ulni{illeg}|s| Arabicis et \milliari Arabico ex ejusmodi mille ulnis Arabicis &/ Schæno maximo Ægyptio ex {illeg} ejusmodi cubitis 10000. Et milliari Arabico ex ulnis Arabicis 1000 Sed n|u|nde novit qu \talem/ cubitum regi{t}|u|m æquari quin cubitis? Antiquissimæ mensuræ Ægyptiæ nullibi comparebant. D{illeg} De Pyraydibus plane fabulatur ut qui eas n De Pyramidibus ita scribit ut qui eas {illeg}|per| cubitum Arabicum neutiquam mensus esset nedum vidisset ne scriptores accuratos in earum descript{ū}one {sic} secutus esset. sed Canta Derivata erat igitur proportio illa cubitorum ex collatis cubitis Arabico et Ægyptio illorū temporum ita ut {illeg}|q|uin cubiti quatuor cubiti Arabico valerent quin Ægyptio|j|{illeg} valerent quin Arabicis Vnde si cubitus Arabicus Romano æqualis erat Ægyptius vabebat {sic} 30 digitis cubiti Romana id est 28810 2845 digitis cubiti Ara Attici ut supra. Aut cubitus Arabicus \labentibus annis/ Romano pa{illeg}l|u|lo major evaserat, puta factus æqualis digitis Romanis 2416 Cubitus Ara Ægyptius valebat 305124 digitis|o|s Romanos seu 29 digitis|o|s Atticu|o|s. Et ita quantum sentio ut cubitus ille a temporibus Romanorum paulatim creverit.

Et quantum sentio mensuræ \gentium paulatim {illeg}t/ (sive quod vigæ metallicæ ex quibus conflabantur {illeg}loq {illeg} insensibiliter aliquid ex aere imbibentes intumescerent vel contracta sæpius ærugine producerentur {illeg}|siv|e {illeg} quod a{illeg}ti cum contritione artifices {illeg}d{e}r{a}ntes \cogitantes/ instrumenta contriti{illeg}one diminui \posse/, {illeg}|in| novis fabricant|d|is aliquid sæpius adderent, \sive deni qd gentes mensuras majores, ubi differentia erat, affectabant)/ paulatim creverunt et s|m|axime p{illeg} sub sæculis primi{o}|s| ubi {me}rcatura vel nulla erat vel rarior {r}e minus sollicite \sedu{illeg}|l|ò/ exercebatur, cujus gratia de mensuris exactis conservandis jam sumus solliciti. Inde enim factum esse suspicor quod mensuræ antiquissimæ tantum supera|e|nt rationem humani corporis. Cubitus sacer ut omnium antiquissimus sic omnium maximus erat. Cubiti antiquiores orient{u}|a|lium gentium majores erant recentioribus, \r{illeg}t{illeg}s antiquiores/ Græcorum et {illeg}æti{illeg} Romanorum, {&}|&| pedes Romano \antiquiores/ Græcorum & Romanorum \pedes/ majorem habebant {p} rationem ad pedem viri quam r{illeg}|e|centiores ej|o|rum cubiti ad cubitum. Et tamen ex momentis Ægyptijs ubi colligunt a peregre profecti corpora humana ejusdem nunc magnitudinis esse at olim fuerant ante annos ter mille. Vnde Quin \etiam/ ex Pyramidum dimensionibum|s| d{e}|in|crementum mensurarum colligere vide{re}|or| Nam cùm Arabs ille \sive/ ex Ægyptijs forte \aliunde/ didicereat Pyramidum \duarum/ latera \singula/ esse 100 cubitorum regiorum ,|[|& Greavius accurata|è| mensur|s|æ es|i|t lat{e}|u|s unum pedum Aglicorū {sic} 693, erit cubitus regius pe{illeg}|d|um a|A|nglicorum 693100 et s|c|ubitus simplex 1732510000 pedis.|]| sic probabile est podismum|os| e{illeg}|{xos}|ū secundum mensuras Ægyptias sub initio designatum|os| {ex} <4> {illeg}m quatuor arurarum esset \esset|n|t/ singulis lateribus esset \quamproxime/, Ægyptios Arabes hanc illis mensuram \cum ratione/ assignasse. At|qu|i Greavius accuratè mensus est unum latus pedum Anglicorum 693. Ejus ita \autem/ pars quadragintesima \est/ 1732510000 per|d|is, er{i}t lon \Et hunc vere/ |lon|gitude|i|\esse/ cubiti antiqui Memphytici, abundè constat ex reliquis Pyramidis dimensionibus \quas Greavius idem obscuravit \ab/ eodem Greavio mensura{v}it{illeg}./{sic} Introitus quadratus ex marmore polito {illeg} latus et altus erat 34631000 pedibus. |id est| duobus cubitis Memphyticis \nam dimidia ejus pars est 1731510000/. Et eunt|d|i per varios Pyramidis meatus occurrebant {illeg} alia|j| quatuor ejusdem plane mag a huic æquales transitus e{illeg}|q|uadrati ex marmore itidem polito. Et \qu{o}/ Pyramidis hujus dimensiones internas cum externis secundum dimensiones hujus {illeg} cup|b|iti e|h|ujus mensuram \magnitudinem/ tam accuratè Conj{illeg}s|{illeg}i|t{illeg}, non aliunde quam Pyra{illeg} Cuniculus supremus et intimus caniculus supremus & intimus latus erat pedes 68701000 id est quatuor cubitos. nam quarta ejus pars est 1717510000 p{illeg} differentia hujus Et prioris cubiti existente tantum 151000 seu 140 pars pedis] Porrò in {illeg}|e|dio Pyrad|m|idis cubiculum erat longum pedes {illeg} parietibus marmoreis politis longum pedes 34,38100 {illeg} & latum pedes 1719100 id est longum cubitos 1{illeg}|20| & latum cubitos 10, posito cubito pedes pedis 17191000. Differentia inter cubitum hunc et priorem est {illeg} 12510000 seu 180 pars pedis id est 720 septima pars agre \unciæ/ circiter. Error planè contemnendus, si quis consideret Longe majores irregularitates in optimis Romanorum i{illeg}e ædificijs a Greavio annotatas. Porrò Cuniculus intimus \marmore{m} qui/ in hunc cubiculum ducebat; latus erat pedes 6,87100{illeg} id est quatuor cubitos cubiculi. nam quarta ejus pars est 1717510000 differentia inter hunc et priorem cubitum existente solùm 1510000 se|p|ars|t|e 30|p|edis qui pla planè insensibilis est. In medio ejusdem cuniculi via erat erat ex marmore polito pedes 34351000 {illeg} id est cubitos duos lata, et ad utram partem viæ per totam cubiculi longig|t|udinē scammum erat ex mar{t}|m|ore etiam polito altum 17171000 ped. & latum 17171000 ped. id est altū et latum cubito un{illeg}|o|. Et quis jam credat mensuras tot a seinvicem neutiquam pendentes cum cubiti a nobis assignāti longitudine fortuitò congruere? Quinetiam divisiones cubiti in palmos ex dimensionibus Pyramidis elucescit Nam cuniculi altitudo \mensurante Gra|e|avio/ erat 26 pedum id{illeg} quamproximè \circiter/, id est cubitorum quindecim. De trahatur altitudo scamnorum et manebit altitudo rela|i|qua cubitorum 14. Hæc in sepe|t|em partes dividebatur secundum septem series lapidum \in muris cu{illeg}{b}iculi/ et series unaquæFigure superior prominebat superi \ultra/ inferiorem quasi tribus digitis ut in figura annexa representatur: ubi AB latitudinem viæ, ACD scamnum, DE altitudinem primu|æ| {L}|l|apidum seriei, EF projecturam secundæ seriei, {et} & FG altitudinē Ejus, GH projecturam tertiæ seriei et HI altitudinem ejus at ita deinceps us ad {illeg} summitatem KL quæ viæ AB respondet. Altitudo igitur cujus lapidum seriei bicubitalis erat & |[|projectura palmaris cubito s{illeg}|p|ositis KL et AB æqualibus ut structuræ conditio require|re| videtur. S{illeg} Pamus seu sexta pars cubiti est 286510000 pars pedis seu {unc} id est unciæ 34381000. Et|]| sex projecturæ \EF, GH &c/ cubito uni DC respondentes erant palmares. Greavius {t}|l|atitudinem projectio|u|{illeg} \cujus/ non d{e} descrip|b|it accuratè sed numero rotundo dicit eam fuisse quasi trium digitorum: Si fuerit 3716 digitorum \unciarum/ \unciarum/ palmaris erit si modò fuerit e{s}|a| unciarum 3716. Quinetiam ex|in| tumulo monumento sepulchro regio marmoreo quod stabat in medio præfati cubiculi specimina sunt {illeg} partium cubiti. Nam posita longitudine cubiculi \palmari/ regulæ Artificis qui sepulchrum illud fecerat posita sexta \vigesima quarta/ parte latitudinis p{illeg} cuniculi seu \id est/ parte 2861000167000 pedis, [& longitudine digitali 71541710000000] monumenti a{illeg} longitudo externo Palmi decem erunt 286100{illeg}, \pedi/ Palmi septem cum tribus digitis erunt 221710080 ped. & Palmi viginti quia|n| cum dimidio erunt 72931000200 ped. Atqui Greavius obse mensurabat {illeg} Monumenti {illeg}|A|ltitudinem internam 286100 ped. latitudinem internam 22181000 ped et longitudinem externam 7 ped|ū &| 312 {illeg} unc|iarū|, id est 72921000 ped. Ergo {illeg} monumenti altitudo interna erat 10 palmorum latitudo interna septem palmorum cum tribus digitis & longitudo externa palmorum viginti quin cum dimidio quam accuratissime sine errore sensibili. Ejusdem monumenti altitudo externa et latitudo externa erat 3 pedum & 334 digitorum id est palmorū 1112 una cum quarta parte digiti si forte Greavius mensuram illam accurate |satis| tradidit. Sunt et alia cubiti hujus specimina. E{illeg} Puteus erat plusquam tribus pedibus lat id est duo{illeg}|r|um circiter cubitorum latus. A puteo ibatur in plano Horizontali quindecim pedes longo ad introitum duorum cuniculorum inferioris et superioris

© 2020 The Newton Project

Professor Rob Iliffe
Director, AHRC Newton Papers Project

Scott Mandelbrote,
Fellow & Perne librarian, Peterhouse, Cambridge

Faculty of History, George Street, Oxford, OX1 2RL - newtonproject@history.ox.ac.uk

Privacy Statement

  • University of Oxford
  • Arts and Humanities Research Council
  • JISC